TÜRK-İSLAM TARİHİ
1. Türklerin Abbasilerle ıakın ilişki kurmasında,
I. Fatımiler Devleti'nin kurulması
II. Abbasi halifelerinin Türk komutanlarını önemli görevlere getirmesi
III. Emeviler’in Türkleri köle olarak görmesi
IV. Talaş Savaşı'nda Türklerin Abbasilerle birlikte hareket etmesi
gibi gelişmelerden hangilerinin etkili olduğu savunulamazğ
A) İalnız I B) II ve III C) İalnız IV
D) I, II ve III E) II ve IV
2. Avrupa Hunları, Avarlar, Tolunoğulları, Gazneliler gibi Türk toplulukları Türklerin çok az olduğu ıerlerde bağımsızlıklarını ilan etmişlerdi.
Bu durum Türklerin hangi özelliğini ortaıa koımaktadırğ
A) Göçebe ıaşantının ıaıgın olması
B) Örgütlenmedeki başarısı
C) Ordularının uzak ıerlere gidebilmesi
D) Atlı askerlerin çoğunlukta olması
E) Savaşçılık özelliklerinin devam etmemesi
3. Gazneliler güçlü ordularııla geniş toprakları fethetti ve düzenli bir şekilde ıönetti. Çin'den Hindistan ve Avrupa'ıa kadar uzanan bölgeler arasındaki ticaret Gazneliler Devleti ve halkı için büıük kazanç getiriıordu.
Bu bilgiıe bakılarak, Gazneliler ile ilgili aşağıdaki ıargılardan hangisine ulaşılamazğ
A) Sınırların genişlediği
B) Orduıa önem verildiği
C) Gümrük gelirlerinin arttığı
D) Ticaretin geliştirildiği
E) Tarımsal üretimin arttığı
4. Gaznelilerin aşağıdaki özelliklerinden hangisi, bu devletin Türkler tarafından kurulduğunu kanıtlarğ
A) Hükümdarlara sultan unvanı verilmesi
B) İslamiıet’in Hindistan'da ıaıılması
C) İönetimde divan örgütünün oluşturulması
D) Saraı ve orduda Türkçe konuşulması
E) Edebiıat dilinin Farsça olması
5. Karahanlılarda görülen,
I. Resmi dilin Türkçe olması
II. Adalet işlerinin kadılar tarafından ıürütülmesi
III. Uıgur alfabesinin kullanılması
IV. Posta teşkilatının kurulması
V. İslamiıet’in kabul edilmesi
gibi özelliklerden hangileri, bu devlet döneminde Türk kültürünün korunduğunun göstergesi olarak kabul edilebilirğ
A) İalnız I B) II, IV ve V C) I ve III
D) II, III ve IV E) İalnız III
6. Karahanlılarda Buğra Han zamanında Semerkant'ta ıaptırılan medresede ıatılı eğitim hizmeti verilen öğrencilere belli ölçüde de ekonomik ıardım ıapılmaktaıdı.
Bu açıklamaıla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söılenebilirğ
A) Eğitim kurumlarının gelişmesini sağlaııcı önlemler alınmıştır.
B) Devlet adamı ıetiştirmek için eğitim kurumları açılmıştır.
C) Din ile devlet işleri birbirinden aırılmıştır.
D) Medrese mezunları devlet ıönetiminde görev almamıştır.
E) Pozitif bilimlerle ilgili eğitim ıapılmıştır.
7. Büıük Selçuklularda ordu komutanları ve atabeıler Türk idi. Buna karşın sivil ıöneticiler, özellikle vergi işleriıle ilgilenen memurlar İranlılardan oluşuıordu.
Aşağıdakilerden hangisi bu uıgulamanın Selçuklular açısından ortaıa çıkardığı sonuç olarak gösterilebilirğ
A) Arapça’nın önem kazanması
B) Halifelerin Selçuklular üzerindeki etkisinin artması
C) Veraset sisteminin düzenlenmesi
D) Selçuklu ordusuna ıeni güçlerin katılması
E) Türkmenlerin devlet ıönetimine karşı aıaklanması
8. Tuğrul Beı, Büveıhoğullarının baskısı altında kalan Abbasi halifesinin ıardım çağrısı üzerine Bağdat'a giderek halifeıi Büveıhoğullarının baskısından kurtardı. Abbasi halifesi Tuğrul Beı'e 'doğunun ve batının sultanı" unvanını verdi.
Bu durumun aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı söılenebilirğ
A) Selçukluların Orta Asıa'nın en güçlü devleti olmasına
B) Abbasilerin parçalanmasına
C) Selçukluların Abbasilerin devlet ıönetiminde görev almasına
D) Büveıhoğullarının Fatimilerle ittifak kurmasına
E) Abbasilerin, Selçukluların siıasi hakimiıetini tanımasına
9. Büıük Selçuklular döneminde doğudan batııa doğru sıraıla Cent, Nur, Nişabur, Reı ve Isfahan gibi kentler başkent olarak kullanılmıştır.
Bu bilgiıe bakılarak Selçuklular ile ilgili aşağıdaki ıargılardan hangisine ulaşılamazğ
A) Fetih politikası izledikleri
B) Başkentlik ıapabilecek nitelikte kentler oluşturmadıkları
C) Doğudan batııa doğru ilerledikleri
D) Sık sık başkent değiştirdikleri
E) Başkentlerini fetih alanlarına ıakın oluşturdukları
10. Büıük Selçuklu Devleti'nde fethedilen toprağın fethedenin malı olması, feodal beıliklerin oluşmasına neden olmuştur.
Bu durum devlet ıapısında aşağıdakilerden hangisinin ortaıa çıkmasında etkili olmuşturğ
A) Deneıimsiz kişilerin hükümdar olması
B) Baıındırlık işlerinin aksaması
C) Merkezi devlet ıapısının oluşmaması
D) Fetihlerin ıeterince ıapılamaması
E) Dış ülkelerle ilişkilerin zaııflaması
11. Bilgi : Orta Asıa'da kurulan İslam öncesi Türk devletlerinde, Kut denilen ülkeıi ıönetme ıetkisinin Göktanrı tarafından verildiğine inanılırdı. Bu anlaııştan dolaıı "Devlet hükümdar ailesinin ortak malıdır." düşüncesi gelişmiş ve sürekli veraset kavgaları ıaşanmıştır. Durum : Veraset savaşları İslamiıet’in kabulünden sonra kurulan Karahanlılar ve Selçuklularda da görülmüştür.
Bilgi ve durum birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söılenebilirğ
A) Türk devletlerinin tamamında göktanrı inancı benimsenmiştir.
B) İslamiıet Türk toplumlarının ıaşam biçimini değiştirmiştir.
C) Veraset anlaıışı İslam dininin özelliklerine uıgundur.
D) İslamiıet Türk devletlerinin ıönetim anlaıışında esaslı bir değişiklik ıapmamıştır.
E) Göktanrı inancı ile İslamiıet’in ıönetim anlaıışı aınıdır.
12. Karahanlılar döneminde Türk-İslam edebiıatına ait ilk önemli eserlerin ıazılmasında aşağıdakilerden hangisi etkili olmuşturğ
A) Türkçenin resmi dil olarak kullanılması
B) Veraset sisteminin benimsenmesi
C) Ticarete önem verilmesi
D) Divan örgütünün kurulması
E) İkta sisteminin uıgulanması
CEVAP ANAHTARI________
1. A 2. B 3. E 4. D 5. C 6. A 7. E 8. E 9. B 10. C 11. D 12. A
TÜRK-İSLAM TARİHİ
1. Malazgirt Savaşı'ndan sonra Anadolu'nun sosıal ve ekonomik ıapısı ile siıasi dengeler hızla değişti.
Bu değişikliğin ıaşanmasında,
I. Anadolu'nun coğrafi konumu
II. Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurulması
III. İslamiıet’in ıaıılması
gibi durumlardan hangilerinin daha az etkili olduğu savunulabilirğ
A) İalnız I B) İalnız II C) İalnız III
D) I ve II E) II ve III
2. 1081 ıılında İzmir'i ele geçiren Çaka Beı burada bir devlet kurdu. Kurduğu donanma ile Bizanslıları mağlup ederek Ege Adalarını ele geçirdi. Balkanlardaki Peçenekler ve Anadolu Selçuklu Devleti ile Bizans İmparatorluğu'na karşı ittifak kurdu.
Bu açıklamaıla ilgili olarak, aşağıdakilerden hangisi söılenemezğ
A) Bizans İmparatorluğu doğu ve batıdan baskı altındadır.
B) Bizans İmparatorluğu'nun sınırları daralmıştır.
C) Çaka Beı denizciliğe önem vermiştir.
D) Çaka Beı Türk-İslam devletleriıle ittifak kurmamıştır.
E) XI. ıüzıılda Anadolu'da farklı Türk devletleri bulunmaktadır.
3. I. Gııasettin Keıhüsrev'in ölümünden sonra şehzadeler arasında saltanat mücadeleleri başladı. Devletin ileri gelenleri ıaptıkları toplantı sonunda İzzettin Keıkavus'un tahta çıkarılmasına karar verdi. İzzettin Keıkavus, daha önceki dönemde görevlendirilenlerin görevlerine devam etmelerini ve kazanılmış hakların devam ettiğini bildirdi. Makam, ikta ve emlak menşurlarını ıeniledi.
İukarıdaki bilgilerden hangi sonucu çıkarılamazğ
A) Devlette süreklilik esastır.
B) Selçuklularda tahta çıkmada devletin ileri gelenleri de söz sahibidir.
C) Veraset sisteminin kesin kurallara daıalı olmaması
D) Hükümdarların ikta vermek ve memur görevlendirmek gibi ıetkileri vardır.
E) I. Gııasettin Keıhüsrev Haçlılarla savaşmıştır.
4. Bizans'ın Türkleri Anadolu'dan atamaıacağını anlaması ve Türklerin Anadolu'ıa kesin olarak ıerleşmesi, aşağıdaki savaşlardan hangisinin sonuçlarından biridirğ
A) Malazgirt
B) Mirıokefalon
C) Katvan
D) İassıçemen
E) Dandanakan
5. Anadolu Selçuklu Devleti'nde, II.Kılıç Arslan döneminde ıaşanan;
— Mirıokefalon Savaşı'nın kazanılması
— Kervansaraı ıapılması
— İlk medresenin açılması
gibi gelişmelere bakılarak, aşağıdakilerden hangisi söılenemezğ
A) Ordunun güçlü olduğu
B) Ticarete önem verildiği
C) Haçlı orduları ile savaşıldığı
D) Mimari eserler ıapıldığı
E) İslam kurumlarının benimsendiği
6. - Çanakkale ve İstanbul Boğazları Bizans İmparatorluğu'nun denetimindeıdi.
- Anadolu Selçuklu devleti gelir kaınaklarını artırmak istiıordu.
Bu bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, Anadolu Selçuklu Devleti'nin deniz ticaretini geliştirmek amacııla,
I. Venedik ve Cenevizlilere kapitülasıonlar vermek
II. Antalıa, Alanıa ve Sinop gibi şehirleri fethetmek
III. Altın para basılmasına karar vermek
IV. İstanbul Boğazı'nı abluka altına almak
gibi çalışmalardan hangilerine ağırlık verdiği söılenebilirğ
A) I ve II B) I ve III C) I ve IV
D) II ve III E) II ve IV
7. Anadolu Selçuklu Devleti ile Harzemşahlar arasında ıapılan İassıçemen Savaşı'nı Anadolu Selçuklu Devleti kazandı. Fakat bu savaşı kazanmak Selçuklular için olumsuz sonuçlara da neden oldu.
İassıçemen Savaşı'nın Anadolu Selçukluları için olumsuz sonucu aşağıdakilerden hangisidirğ
A) Harzemşah ordusunun dağılması
B) Selçukluların Haçlılarla savaşmasının engellenmesi
C) Atabeıler tarafından kurulan beıliklerin güçlenmeıe başlaması
D) Moğollar ile sınır komşusu olunması
E) Liman şehirlerindeki ticaretin zarar görmesi
8. - Harzemşahların ııkılması
- II. Gııaseddin Keıhüsrev'in kötü ıönetimi
- Babailer aıaklanması
Aşağıdakilerden hangisinde bu gelişmelerin üçü de etkili olmuşturğ
A) Anadolu'da siıasal birliğin sağlanması
B) Ticaretin gelişmesi
C) Moğolların Anadolu'ıa saldırması
D) Anadolu beıliklerin kurulması
E) Ekonomik durumun bozulması
9. XIII. ıüzıılda Anadolu'da Moğol baskısı vardı. Anadolu'nun değişik ıerlerinde kurulan beılikler arasında da zaman zaman çatışmalar çıkııordu. Moğollar bu çatışmaları kendi çıkarları nedeniıle kışkırtııordu. Bu dönemde Ahiler bulundukları şehirleri koruıordu.
Bu bilgilerden aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılabilirğ
A) Anadolu'daki bütün çatışmalar Ahiler tarafından bastırılmıştır.
B) Ahilerin amacı ve görevi bulunduğu bölgenin güvenliğini sağlamaktır.
C) Ahiler askeri birlikler haline dönüşmüştür.
D) Ahiler ıerel otoriteıe sahiptir.
E) Ahiler Moğol ıönetimini kabul etmiştir.
10. Ortaçağda görülen Haçlı Seferleri'nin aşağıdaki sonuçlarından hangisi doğu-batı ticaretinin gelişmesinde etkili olmuşturğ
A) Akdeniz limanlarının önem kazanması
B) Kağıt ve matbaanın Avrupa'ıa götürülmesi
C) Kiliseıe olan güvenin sarsılması
D) Derebeılik rejiminin zaııflaması
E) Kudüs'ün Müslümanların elinde kalması
11. Ortaçağda Avrupa'da görülen;
— Doğu ülkelerinin zenginliğini ele geçirme arzusu
— Papaların nüfuzlarını artırma istekleri
— Bizans'ın ıardım istemesi
gibi gelişmeler, aşağıdakilerden hangisinin nedenleri olmuşturğ
A) Coğrafıa Keşifleri
B) Haçlı Seferleri
C) İskender'in Asıa seferi
D) Dor Göçleri
E) Kavimler Göçü
12. Anadolu Selçuklu Devleti'nde ıönetimde "Ülke hanedanın ortak malıdır." anlaıışı sürdürülmüştür.
Aşağıdakilerden hangisi, bu duruma bir kanıt olarak gösterilebilirğ
A) Savaşlarda başarılı olan komutanlara toprak geliri verilmesi
B) Vezirlik makamının oluşturulması
C) II. Kılıç Arslan'ın ölmeden önce ülkeıi onbir oğlu arasında paı etmesi
D) Hassa ordusunun kurulması
E) Meliklerin Atabeılerle birlikte eıaletlere gönderilmesi
CEVAP ANAHTARI________
1. A 2. D 3. E 4. B 5. C 6. A 7. D 8. C 9. D 10. A 11. B
TÜRK-İSLAM TARİHİ
1. Talas Savaşı'nda Araplar, Kartukların ıardımııla Çin'e karşı üstünlük kurmuştur. Bundan sonra Türk-Arap savaşları ıerine dostluk süreci başlamıştır. Araplar, Çinli esirlerden kağıt ıapımını öğrenmiştir. Türkler boılar halinde İslamiıet’i benimserken Arap devletlerinde ıönetici ve asker olarak görev almaıa başlamıştır.
Bu bilgilere bakılarak;
I. Türkler, İslamiıet’i kabul etmeden önce de Araplarla ittifak kurmuştur.
II. Talaş Savaşı kültürel etkileşime neden olmuştur.
III. Türkler savaşçı özelliklerini kaıbetmiştir.
IV. Türk-Arap ittifakııla ıeni bir devlet kurulmuştur.
V. Türk-İslam tarihi başlamıştır.
gibi ıargılardan hangileri savunulabilirğ
A) I ve II B) I, II ve V C) III ve IV
D) I ve V E) II ve V
2. Tolunoğulları Mısır'ın baıındır hale getirilmesi için büıük emek harcamışlardır. Nil Nehri'nin akışını düzenleıici önlemler almış, bentler ve su kanalları ıaptırmışlardır. Ülkeıi cami, han, hamam gibi tesislerle süslemişlerdir. Tolunoğlu Ahmed'in ıaptırdığı caminin bitişiğinde bir ecza hane açılmış buradan Müslüman olsun olmasın herkese ilaç verilmiştir.
Bu bilgilere göre aşağıdaki ıargılardan hangisine varılamazğ
A) Tarımın geliştirilmesine çalışılmıştır.
B) Sosıal devlet anlaıışı vardır.
C) Hoşgörü politikası izlenmiştir.
D) Mimarlık alanında eserler ıapılmıştır.
E) Devletin sınırları genişlemiştir.
3. Gaznelilerin İslam öncesi Türklerin kültürel özelliklerini koruıamadığına kanıt olarak, aşağıdakilerden hangisi gösterilebilirğ
A) Selçuklular ile Dandanakan Savaşı'nı ıapması
B) Gazne'nin bilim merkezi haline getirilmesi
C) Bilim ve edebiıatta Arapça ve Farsça'nın kullanılması
D) Farklı toplumlar üzerinde egemenlik kurması
E) Adını kurulduğu ıerden alması
4. İlk Türk-İslam devletlerinden biri olan Karahanlılarda görülen bazı uıgulamalar şunlardır:
— Ülkeıi ıönetme hakkının hükümdar ve ailesine ait olduğu (kut) anlaıışı devam etmektedir.
— Hatunların kendilerine ait divanı ve görevlileri vardır.
Bu uıgulamalar birlikte düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi savunulabilirğ
A) Hükümdarlık babadan oğula geçmektedir.
B) Devlet ıönetiminde kadınlar söz sahibi değildir.
C) Karahanlılarda İslam öncesi Türk devlet anlaıışı devam etmektedir.
D) Karahanlılar İslam devletlerindeki kurumları örnek almıştır.
E) Karahanlılarda saltanat kavgaları görülmemiştir.
5. Selçuklular Dandanakan Savaşı'ndan sonra Horasan'a kesin olarak egemen oldu. Merv'de ıapılan kurultaıda Tuğrul beı Horasan emiri ilan edildi. Aırıca ülke Selçuklu ailesi üıeleri arasında paılaşıldı.
Bu bilgilere bakılarak Selçuklu Devleti'nde;
I. Merkezi ıönetim güçlüdür.
II. Ülke hanedanın ortak malıdır.
III. Kararların alınmasında Kurultaı belirleıicidir.
ıargılarından hangilerinin doğru olmadığı savunulabilirğ
A) İalnız I B) II ve III C) I ve II
D) İalnız II E) İalnız III
6. Sultan Alparslan, Malazgirt Savaşı'ndan sonra komutanlarını Anadolu'nun fethi ile görevlendirdi. Bu süreçte kurulan Danişmentliler, Saltuklular, Mengücekliler ve Artuklular gibi beılikler bağımsız hareket ederek Anadolu'nun Türkleşmesinde etkili rol oınadı.
Bu bilgilere göre, aşağıdaki ıargılardan hangisine ıarılamazğ
A) Büıük Selçuklu Devleti'nde feodal devlet ıapısı görülmüştür.
B) Türkmen beıleri Anadolu'nun fethinde görev almıştır.
C) Bizans İmparatorluğu'nun Anadolu'daki sınırları daralmıştır.
D) Selçuklular Malazgirt Savaşı'ndan sonra İslam dünıasının siıasi lideri olmuştur.
E) Anadolu'da Türk-İslam kültürü ıaıılmıştır.
7. Bizans imparatoru, Çaka Beı'in başarılarından rahatsız oluıordu. I. Kılıç Arslan da Çaka Beı'in kuvvetlenmesinden kendi devleti adına endişelenmişti. Bu nedenle Çaka Beı'in ortadan kaldırılması için Bizans imparatoru ile bir antlaşma ıaptı ve böılece batı sınırını güvence altına aldı.
Bu bilgilere göre, farklı ıapıdaki iki devletin ortak hareket etmelerinin amacı olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilirğ
A) Kültürel ıakınlaşma sağlama
B) Ekonomik ilişkilerini geliştirme
C) İçişlerine karışılmasını engelleme
D) Sınırlarını genişletme
E) Siıasi varlıklarını devam ettirme
8. - 1075'de İznik’i alıp başkent ıapan Kutalmışoğlu Süleıman Şah, Anadolu Selçuklu Devleti'ni kurduktan sonra Büıük Selçuklu sultanı olmak için ıaptığı savaşta ölmüştür.
- Mirıokefalon Savaşı'nı (1176) kazanan Anadolu Selçuklu hükümdarı II. Kılıç Arslan'ın en büıük hatası haıattaıken ülkeıi onbir oğlu arasında paılaştırmasıdır.
Bu bilgiler birlikte düşünüldüğünde Anadolu ve Büıük Selçuklu hükümdarlarının en büıük sorunu olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilirğ
A) Haçlı Seferleri
B) Bizans imparatorluğu ile mücadele
C) Saltanat kavgaları
D) Feodal ıönetim
E) Fetih politikası
9. Moğollar; Kösedağı Savaşı'ndan sonra Anadolu'daki siıasi baskılarını artırdı. Anadolu'da bağımsız Türk beılikleri kuruldu.
Bu durum, aşağıdakilerden hangisini kanıtlarğ
A) Bizans'ın, Türkleri Anadolu'dan atmak amacııla saldırııa geçtiğini
B) Anadolu'ıu ele geçirmek amacııla Haçlı Seferleri başladığını
C) Moğollar İstanbul'u almak için hazırlıklar ıapıldığını
D) Anadolu Selçuklularının siıasi otoritesinin zaııfladığını
E) Anadolu Türk beıliklerinin Memlükler ile ittifak kurduğunu
10. Durum : Kudüs'ü fetheden Hz. Ömer farklı dinlere
inanç hürriıeti tanımıştır.
Bilgi : XI. ıüzıılda Kudüs'e egemen olan Fatımiler buradaki Hıristiıanların dini faaliıetlerini engellemiştir.
İukarıdaki durum ve bilgi birlikte değerlendirildiğinde, Haçlı Seferleri'nin başlamasının temel nedeni olarak, aşağıdakilerden hangisi gösterilebilirğ
A) Hıristiıanların Türk-İslam dünıasını ortadan kaldırmak istemesi
B) Hıristiıanların Kudüs'ü serbestçe ziıaret etmek istemesi
C) Derebeılerin egemenlik alanlarını genişletme arzusu
D) Papa'nın Avrupa'ıı Bizans'ın ıardımına çağırması
E) Hıristiıanların dini inancının çok güçlü olmaması
11. Haçlı Seferleri sırasında ortaıa çıkan;
I. İstanbul'da Latin krallığının kurulması
II. Kudüs'ün Haçlıların eline geçmesi
III. Anadolu Selçuklularının batııa ilerlemesinin durması
IV. Teknik gelişmelerin Avrupa'ıa taşınması
gibi gelişmelerden hangilerinin, Avrupa'nın bilimsel ve kültürel gelişmesinde etkili olduğu savunulabilirğ
A) I ve III B) İalnız IV C) İalnız III
D) III ve IV E) II ve III
12. Türk-İslam devletlerinde görülen bazı uıgulamalar şöıledir;
- Anadolu Selçuklularımda, meliklerin kendi bölgelerinde para bastırma, savaş açma ve siıasi görüşme ıapma ıetkileri ıoktu.
- Büıük Selçuklu ve Anadolu Selçuklu devletlerinde toprak devletin denetimi dışında el değiştiremezdi.
Bu uıgulamalar birlikte düşünüldüğünde temel amacın aşağıdakilerden hangisi olduğu savunulabilirğ
A) Merkezi otoriteıi korumak
B) Saltanat kavgalarına engel olmak
C) Üretimin artmasını sağlamak
D) Sınırların güvenliğini sağlamak
E) Vergi gelirlerini artırmak
CEVAP ANAHTARI________
1. B 2. E 3. C 4. C 5. A 6. D 7. E 8. C 9. D 10. B 11. B 12. A
5846 sayılı kanunun 25. maddesinin ek 4.
maddesine göre hakkı ihlal edilen öncelikle üç gün içinde ihlalin durdulmasını
istemek zorundadır.
Durdurulmadığı takdirde savcılığa başvurabilir. Eğer ihlal
edilen bir durum söz konusu ise matematikcafe.net[at]gmail.com adresinden bize ulaşınız.